Δελφοί

Οι Δελφοί, ένας από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας, βρίσκονται στις πλαγιές του Παρνασσού και αποτελούν Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Σύμφωνα με την ελληνική μυθολογία, εδώ εντοπιζόταν «ο ομφαλός της γης», ο τόπος όπου συναντήθηκαν οι δύο αετοί που άφησε ο Δίας να πετάξουν από τις δύο άκρες του κόσμου, με σκοπό να βρει το κέντρο του. Στους Δελφούς λειτουργούσε το πιο ξακουστό μαντείο της αρχαιότητας, το οποίο για πολλούς αιώνες προσέλκυε πιστούς που ζητούσαν χρησμούς από την αρχιέρεια Πυθία. Το μαντείο και το ιερό των Δελφών ήταν αφιερωμένα στον θεό Απόλλωνα, καθώς, σύμφωνα με την παράδοση, ο Απόλλωνας σκότωσε εκεί τον δράκο Πύθωνα, ένα τέρας με σώμα φιδιού που φρουρούσε τον χώρο. Αναπαράσταση της νίκης αυτής του θεού λάμβανε χώρα κατά τα Πύθια, που εορτάζονταν με μουσικούς και γυμνικούς αγώνες. Η περίοδος της ακμής του μαντείου χρονολογείται μεταξύ του 6ου και του 4ου αιώνα π.Χ. Ο αρχαιολογικός χώρος των Δελφών περιλαμβάνει δύο ναούς, έναν αφιερωμένο στην Αθηνά και έναν στον Απόλλωνα, γυμνάσιο, λουτρά, μεγάλο αριθμό αναθημάτων και θησαυρών, θέατρο και στάδιο. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίαζε ο περίφημος Τρικάρηνος Όφις, γνωστός και ως «στήλη των όφεων», ανάθημα αφιερωμένο στη νίκη των ελληνικών πόλεων (τα ονόματα των οποίων ήταν χαραγμένα στη στήλη) στη μάχη των Πλαταιών. Είχε ύψος οκτώ μέτρων και σχηματίζονταν από τα πλεγμένα σώματα τριών φιδιών, τα κεφάλια των οποίων στήριζαν τη βάση χρυσού τρίποδα. Η στήλη σήμερα βρίσκεται στον Ιππόδρομο της Κωνσταντινούπολης (όπου είχε μεταφερθεί από τον Κωνσταντίνο τον Α’), επίσης Μνημείο UNESCO. Μέσα στον αρχαιολογικό χώρο υπάρχουν πολλές πηγές, από τις οποίες η πιο γνωστή είναι η Κασταλία, η ιερή κρήνη με το νερό της οποίας εξαγνίζονταν οι επισκέπτες του Μαντείου προτού εισέλθουν στο ιερό.

Η βλάστηση των Δελφών είναι πλούσια, με τους θαμνώνες αείφυλλων πλατύφυλλων να κυριαρχούν, ενώ ασβεστολιθικά βραχώδη πρανή με χασμοφυτική βλάστηση οριοθετούν τμήμα του αρχαιολογικού χώρου. Ιδιαίτερη αναφορά θα πρέπει να γίνει στη δάφνη (Laurus nobilis), ιερό φυτό κατά την αρχαιότητα, αφιερωμένο στον Απόλλωνα. Στην περιοχή του Μαντείου φύονται και δύο ενδημικά φυτά της Ελλάδας, η κενταύρεια (Centaurea psilacantha) και η αλκάνα (Alkanna hellenica). Στην περιοχή φιλοξενείται επίσης σημαντική πανίδα. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν τα πουλιά πετροπέρδικα (Alectoris graeca), είδος που χαρακτηρίζεται ως Τρωτό, λιοστριτσίδα (Hippolais olivetorum) και Αιγαιοτσιροβάκος (Curruca ruppeli), τα οποία αναπαράγονται εντός του αρχαιολογικού χώρου. Αξίζει εδώ να αναφερθεί ότι η Κασταλία αποτελεί τον τόπο της πρώτης περιγραφής (terra typica) του ενδημικού υποείδους λιβελούλας Cordulegaster helladica kastalia, στοιχείο που αντικατοπτρίζεται στο επιστημονικό του όνομα. Η περιοχή περιλαμβάνεται στο δίκτυο Προστατευόμενων Περιοχών Natura 2000 (GR2450005, GR2410002). Η πιο σημαντική καταγραφή στους Δελφούς είναι το μικρό υδρόβιο σαλιγκάρι του γένους Islamia που εντοπίστηκε στην πηγή Κερνά και φαίνεται, σύμφωνα με τις πρώτες αναλύσεις, ότι πρόκειται για νέο είδος για την επιστήμη!