Επίδαυρος

Ο λαφιάτης του Ασκληπιού φτάνει σε μήκος σώματος το ενάμιση μέτρο, το χρώμα της ράχης είναι γκριζωπό, καφέ ή πράσινο λαδί και στην περιοχή του λαιμού συνήθως παρατηρείται κιτρινωπός χρωματισμός. Απαντάται σε περιοχές με υψηλή υγρασία, συνήθως κοντά σε υδατοσυλλογές και σε φυλλοβόλα δένδρα αλλά και σε φρυγανικά οικοσυστήματα, ενώ η υψομετρική κατανομή του φτάνει τα 1.500 μέτρα. Παρουσιάζει ευρεία κατανομή που καταλαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης. Απαντάται σε όλη την ηπειρωτική Ελλάδα και σε δύο μόνο νησιά, την Κέρκυρα και τους Παξούς. Η περίοδος αναπαραγωγής εντοπίζεται αργά την άνοιξη και τα θηλυκά γεννούν 2-18 αυγά προς τα τέλη του καλοκαιριού τα οποία κρύβουν κάτω από πέτρες ή πεσμένους κορμούς. Τρέφεται με μικρές σαύρες και κυρίως με τρωκτικά, στοιχείο που γνωρίζουν οι αγρότες και προστατεύουν το φίδι. Αναφέρεται στα Παραρτήματα IV της Οδηγίας 92/43/ΕΟΚ και II της Σύμβασης της Βέρνης. Στην αρχαία Ελλάδα πιστεύονταν ότι ήταν το αγαπημένο φίδι του θεού της ιατρικής και πάντα απεικονίζεται στα αγάλματα του Ασκληπιού καθώς και της κόρης του Υγείας. Το δημώδες του όνομα και στα αγγλικά (Aesculapian snake) απηχεί αυτή την παράδοση. Σε αρκετές περιοχές της χώρας μας είναι γνωστό και ως γιατρόφιδο. Στην Επίδαυρο εντοπίστηκαν άτομα του είδους, κυρίως στην περιοχή κοντά στα Προπύλαια.

Η τρανόσαυρα είναι μεγάλη και εύρωστη σαύρα με μήκος σώματος που μπορεί να φτάσει τα 16 εκ. και μακριά ουρά με διπλάσιο τουλάχιστον μήκος. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη σαύρα με άκρα που απαντάται στην Ελλάδα. Έχει μεγάλο, ελαφρώς οξύρυγχο κεφάλι και μεγάλα άκρα. Ο χρωματισμός της ράχης στα ενήλικα αρσενικά είναι έντονου πράσινου χρώματος και είναι ομοιόμορφος σε ολόκληρο το σώμα, με την κοιλιακή πλευρά να είναι πιο ανοιχτόχρωμη και συχνά κιτρινωπή. Κατά την αναπαραγωγική περίοδο, τα αρσενικά μπορεί να φέρουν μπλε χρωματισμό στα πλαϊνά του λαιμού. Τα θηλυκά διαφοροποιούνται από τα αρσενικά χάρη στο εμφανώς μικρότερο κεφάλι τους, ενώ συχνά έχουν αχνές λευκές γραμμές στην ράχη και λευκές βουλές στα πλευρά. Ο χρωματισμός των ανήλικων ατόμων διαφέρει εμφανώς από εκείνον των ενήλικων, καθώς μπορεί να έχουν ενιαίο καφέ ή λαδί χρώμα ή να φέρουν τρεις έντονες λευκές ρίγες κατά μήκος της ράχης και λευκές βούλες στα πλευρά, σε σκούρο καφέ φόντο, χαρακτηριστικός χρωματισμός που έχει δώσει και το όνομα του είδους. Η τρανόσαυρα κατανέμεται στη νότια Βαλκανική χερσόνησο και τις βαλκανικές ακτές τις Αδριατικής Θάλασσας. Στην Ελλάδα έχει ευρύτατη κατανομή και είναι πολύ κοινό είδος, καθώς απαντάται σε ολόκληρη την ηπειρωτική χώρα και τα περισσότερα νησιά. Η τρανόσαυρα τρέφεται κυρίως με ασπόνδυλα, αλλά και με μικρότερες σαύρες, ακόμη και μικροθηλαστικά. Η αναπαραγωγή λαμβάνει χώρα την άνοιξη και τα θηλυκά γεννούν 6-20 αυγά στις αρχές του καλοκαιριού. Το είδος περιλαμβάνεται στο Παράρτημα IV της Οδηγίας των Οικοτόπων 92/43/ ΕΟΚ και στο Παράρτημα II της Σύμβασης της Βέρνης.