Ολυμπία

Ο έρυξ είναι μικρός βόας με μήκος σώματος που φτάνει τα 80 εκ., αλλά συνήθως δεν ξεπερνά τα 60 εκ. Έχει χαρακτηριστική κοντή ουρά που τελειώνει απότομα και δεν ξεχωρίζει από το υπόλοιπο σώμα. Το κεφάλι είναι μικρό, με μικρά μάτια και φέρει μεγάλη και πλατιά ρυγχιαία φολίδα. Η ράχη έχει συνήθως καφέ ή γκρίζο χρώμα και διατρέχεται από πιο ανοιχτόχρωμα, συνήθως κιτρινωπά ή κεραμιδί, σχέδια. Οι πλευρές του σώματος φέρουν μικρές μαύρες κηλίδες, ενώ το κάτω μέρος του σώματος είναι ανοιχτόχρωμο, κιτρινωπό ή υπόλευκο. Συχνά υπάρχει μια μαύρη γραμμή που ενώνει το μάτι με την πίσω γωνία του στόματος. Οι φολίδες είναι λείες. Η κατανομή του είδους είναι αρκετά ευρεία και περιλαμβάνει τη βόρεια Αφρική, περιοχές της νότιας Βαλκανικής χερσονήσου, της Ανατολίας και της μέσης Ανατολής. Στην Ελλάδα απαντάται στο μεγαλύτερο μέρος της ηπειρωτικής χώρας και σε πολλά νησιά. Προτιμά ξηρά και άνυδρα ενδιαιτήματα, όπως παραθαλάσσιες περιοχές και αμμοθίνες, θαμνότοπους με φρύγανα, λιβάδια και καλλιέργειες. Είναι κρυπτικό είδος και περνά το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του θαμμένος στην άμμο ή μέσα σε λαγούμια τρωκτικών. Δραστηριοποιείται κυρίως νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα, ενώ κατά τους ψυχρούς μήνες πέφτει σε λήθαργο. Τρέφεται κυρίως με μικρά τρωκτικά, σαύρες και έντομα, τα οποία θανατώνει με σύσφιξη. Είναι είδος ωοζωοτόκο, με τα θηλυκά να γεννούν 3 έως 12 ζωντανά μικρά στις αρχές Αυγούστου. Ο έρυξ περιλαμβάνεται στο Παράρτημα ΙΙ της Σύμβασης της Βέρνης, ενώ προστατεύεται και από την Συνθήκη CITES για το εμπόριο άγριων ειδών.

Ο σαπίτης είναι μεγαλόσωμο φίδι που μπορεί να φτάσει τα 2 μ. σε μήκος. Έχει χαρακτηριστικό κεφάλι, με κοντό ρύγχος και προτεταμένες τις οφθαλμικές φολίδες. Ο χρωματισμός της ράχης στα ενήλικα άτομα είναι γκριζωπός, με τις φολίδες να επικαλύπτονται μεταξύ τους. Η κοιλιά είναι κιτρινωπή με πιο ανοιχτόχρωμα σχέδια. Τα ανήλικα είναι συνήθως μπεζ ή ανοιχτό γκρι, φέρουν σκουρόχρωμες κηλίδες κατά μήκος του σώματος και χαρακτηριστικά πορτοκαλί και καστανά σχέδια στο κεφάλι, ενώ οι φολίδες τους είναι ελαφρώς τροπιδωτές. Το είδος εξαπλώνεται σε περιοχές της βορείου Αφρικής, της βαλκανικής Χερσονήσου, της Μέσης Ανατολής και της περιοχής του Καυκάσου. Στην Ελλάδα το είδος είναι κοινό, με κατανομή που καλύπτει το σύνολο της ηπειρωτικής χώρας, τα περισσότερα νησιά του Ιονίου και αρκετά νησιά του ανατολικού Αιγαίου. Το συναντάμε κυρίως σε ξηρές και πετρώδεις περιοχές με φρύγανα ή μακκία βλάστηση, καθώς και σε ανοιχτές περιοχές σε παρυφές δασών. Η διατροφή του περιλαμβάνει μικρά θηλαστικά, σαύρες, αμφίβια, πουλιά και άλλα φίδια. Είναι είδος οπισθόγλυφο (μπορεί να εκχωρήσει δηλητήριο από τα οπίσθια δόντια), ακίνδυνο όμως για τον άνθρωπο. Η αναπαραγωγή λαμβάνει χώρα την άνοιξη και τα θηλυκά γεννούν 4-20 αυγά μέσα στο καλοκαίρι. Ο σαπίτης περιλαμβάνεται στο Παράρτημα ΙΙΙ της Σύμβασης της Βέρνης.