Σούνιο

Ο κρόκος του Καρτράιτ είναι ένα μικρό πολυ- ετές φυτό. Τα άνθη του είναι λευκά, μωβ ή ιώδη με σκουρόχρωμες νευρώσεις, διαθέτουν τρεις κίτρινους ανθήρες και τρεις μακριούς κόκκινους ή βαθύ πορτοκαλί χρωματισμού βραχίονες του στύλου οι οποίοι προεξέχουν από το περιγόνιο. Το είδος φέρει βολβό, ο οποίος περιβάλλεται από χιτώνες και τα φύλλα του είναι λεπτά σε σχήμα λόγχης, πράσινου χρώματος και είναι συνάνθια, δηλαδή εμφανίζονται ταυτόχρονα με την άνθησή του, η οποία διαρκεί από τον Οκτώβριο ως τον Δεκέμβριο. Είναι είδος ενδημικό της Ελλάδας, στην οποία η κατανομή του περιορίζεται νότια και συγκεκριμένα σε Στερεά Ελλάδα, Πελοπόννησο, Κυκλάδες και Κρήτη. Τα ενδιαιτήματα του είδους περιλαμβάνουν θαμνότοπους, φρύγανα, πευκοδάση, λοφώδεις και βραχώδεις περιοχές, με την προϋπόθεση να υπάρχει ασβεστολιθικό υπόστρωμα και να βρίσκονται από το επίπεδο της θάλασσας έως τα 1.000 μ. υψόμετρο. Το είδος προστατεύεται από το Προεδρικό Διάταγμα 67/1981. Ο κρόκος είναι ο άγριος πρόγονος του καλλιεργούμενου κρόκου της Κοζάνης. Η καλλιέργειά του πιθανότατα να ξεκίνησε στην Κρήτη κατά την Μινωική Εποχή.

Το λιακόνι είναι σαύρα με μακρύ, κυλινδρικό σώμα, που φτάνει τα 20 εκ. συνολικού μήκους. Έχει μικρό κεφάλι και μικρά, αδύναμα πόδια. Οι φολίδες του είναι λείες και γυαλιστερές. Η ράχη έχει χρώμα ανοιχτό καστανό προς κιτρινωπό και φέρει διάσπαρτες κηλίδες ωοειδούς σχήματος και λευκού χρώματος με μαύρες άκρες, ενώ η κοιλιά είναι πιο ανοιχτόχρωμη. Η εξάπλωση του είδους είναι ευρεία, καθώς περιλαμβάνει μεγάλο μέρος της βορείου και βορειοανατολικής Αφρικής και της νοτιοδυτικής Ασίας. Στην Ευρώπη απαντάται κυρίως σε νησιά της Μεσογείου, όπως η Σαρδηνία, η Σικελία, η Μάλτα και η Κύπρος. Στην Ελλάδα παρουσιάζει μια ασυνεχή κατανομή στην ηπειρωτική χώρα, όπου το συναντάμε στην Αττική, την ανατολική Πελοπόννησο και τον Αμβρακικό κόλπο, ενώ βρίσκεται και σε αρκετά νησιά, όπως η Εύβοια, η Κρήτη, η Χίος, η Κάρπαθος και η Ρόδος. Το λιακόνι είναι ιδιαίτερα προσαρμοστικό και καταλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα ενδιαιτημάτων. Απαντάται σε αμμώδεις περιοχές, άνυδρους θαμνότοπους με φρυγανική βλάστηση ή περιοχές με μακκία βλάστηση, σε καλλιέργειες και άλλα ανθρωπογενή ενδιαιτήματα, ακόμη και μέσα σε οικισμούς και πόλεις. Είναι κρυπτικό είδος, το οποίο συνήθως κρύβεται κάτω από πέτρες ή κορμούς δέντρων και θάβεται μέσα στην άμμο ή το μαλακό χώμα. Ακολουθεί ημερόβιο πρότυπο δραστηριότητας αν και κατά του θερμούς μήνες του καλοκαιριού δραστηριοποιείται περισσότερο νωρίς το πρωί και αργά το απόγευμα. Η διατροφή του περιλαμβάνει κυρίως εδαφόβια ασπόνδυλα. Είναι ωοζωοτόκο είδος και τα θηλυκά γεννούν 2-10 ζωντανά μικρά. Το είδος περιλαμβάνεται στο Παράρτημα IV της Οδηγίας των Οικοτόπων 92/43/ ΕΟΚ και στο Παράρτημα II της Σύμβασης της Βέρνης.